Met het innovatieve koelsmeermiddel rhenus FU 800 heeft Rhenus Lub op de KSS-beurs in Stuttgart een vloeistof gepresenteerd die vrij is van amines, boorzuur en formaldehydedepots. Het nieuwe product voldoet volgens de fabrikant aan de hoogste arbo-gezondheidseisen en valt niet onder de etiketteringsplicht.

Bij Starrag AG in Mönchengladbach heeft Rhenus Lub zich aan een interessante test gewaagd. Rhenus Lub heeft daar het nieuwe koelsmeermiddel gepresenteerd zonder expliciet op de bijzondere samenstelling te wijzen. De klant was dus aanvankelijk alleen gefixeerd op de prestaties. Michael Bleckmann, Head of Manufacturing van de Starrag Group en in die hoedanigheid eindverantwoordelijke voor de verspaningsprocessen binnen de Starrag Group, toonde zich enthousiast over de resultaten: “rhenus FU 800 voldoet overduidelijk aan alle prestatie-eisen. Wij hebben een zeer goed spoelvermogen en goede schuimeigenschappen vastgesteld. De vervangingsintervallen waren indrukwekkend. “Nog altijd denken veel gebruikers dat het gebruik van amines en boorzuur absoluut noodzakelijk is voor een effectief koelsmeermiddel. Volgens de fabrikant weerlegt rhenus FU 800 dit vooroordeel op indrukwekkende wijze. In een groot aantal praktijktests zou het innovatieve koelsmeermiddel hebben bewezen dat hij ten minste even effectief is als vloeistoffen die wel amines en boorzuur bevatten. Bovendien zouden deze tests hebben aangetoond dat rhenus FU 800 universeel kan worden ingezet bij veeleisende verspaningswerkzaamheden, bijvoorbeeld in de luchtvaartindustrie, waar veel werkstukken uit het massieve materiaal moeten worden gefreesd – van grijs gietijzer en aluminium tot titaan. Bij veertien klanten zijn op achttien machines en installaties grootschalige tests uitgevoerd, waarbij het nieuwe koelsmeermiddel nog niet op de grenzen van zijn kunnen is gestuit. Bij de innovatieve formulering van rhenus FU 800 volgt de fabrikant Rhenus Lub een eenvoudig principe: potentiële risicobronnen vermijden.

Aan de veilige kant blijven

Over bestanddelen en grenswaarden liggen wetenschappers en fabrikanten al jaren in de clinch. Wat vandaag geldt als veilig, kan morgen al worden beschouwd als een risico voor de gezondheid. Gebruikers zitten dan ook altijd goed wanneer zij al bij voorbaat bestanddelen vermijden waarvoor nu al het risico bestaat dat ze vroeg of laat wel eens verboden zouden kunnen worden. Wat niet in de vloeistoffen zit, kan al helemaal niet leiden tot huidirritaties, gezondheidsklachten of andere schade. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid van medewerkers ligt weliswaar altijd bij de ondernemer, maar begint naar de opvatting van Rhenus Lub al bij de productie van koelsmeermiddelen. “Moderne arbeidsveiligheid zien wij als een preventieve maatregel, die wij onze klanten, de gebruikers in de metaalverwerkende industrie, bieden”, aldus dr. Hans-Jürgen Schlindwein, hoofd R&D koelsmeermiddelen bij Rhenus Lub. De naleving van veiligheids- en gezondheidsrichtlijnen en oog voor het milieu zijn dan ook vast in de onderneming verankerd en worden door systemen voor kwaliteitsborging en bedrijfsveiligheidsbeheer, zoals ISO 9001, 14001 en OHSAS 18001 gewaarborgd. “In overeenstemming met deze eisen formuleren wij ook onze koelsmeermiddelen”, bevestigt dr. Schlindwein. “Bij de formulering van rhenus FU 800 hebben wij consequent afgezien van alle bestanddelen die momenteel sterk ter discussie staan. Daardoor is onze nieuwe vloeistof het schoolvoorbeeld van een moderne koelvloeistof die alle positieve eigenschappen in zich verenigt – veilig, zeer effectief, zonder etiketteringsplicht en dus klaar voor de toekomst van de verspanende industrie.”

Nieuw emulgatorsysteem remt schuimvorming

Bij de formulering van rhenus FU 800 zijn de onderzoekers van de smeermiddelenspecialist uit Mönchengladbach naar eigen zeggen een nieuwe weg ingeslagen. Zij zien consequent af van amine- en boorzuurhoudende aanvullingen en bovendien van een formaldehydedepot. Daarnaast is speciaal voor rhenus FU 800 een nieuw emulgatorsysteem ontwikkeld dat minder schuimt en een goed terugspoelvermogen bezit. Waarom geen amine- en boorzuurhoudende bestanddelen? Dr. Hans Jürgen Schlindwein verklaart: “De volledig aminevrije formulering van de koelsmeermiddelen voorkomt de vorming van de gevreesde nitrosamines. Ook kan deze kankerverwekkende verbinding niet worden gevormd uit mogelijke verontreinigingen in amines, simpelweg omdat er geen amines zijn.” Bovendien wordt afgezien van boorzuur. Volgens de nieuwste wetgeving van de Europese Unie bestaat van boorzuur immers het sterke vermoeden dat het schadelijk is voor de voortplanting en dus schadelijk voor het menselijk genetisch materiaal. Daar komt het weglaten van een formaldehydedepot nog bij. Het gebruik van formaldehydedepots in koelsmeermiddel voorkomt verontreiniging met bacteriën. Doordat formaldehyde, het basisbestanddeel van formaldehydedepots, is geclassificeerd als carcinogeen 1B, bestaat het risico dat formaldehyde-depots ook als zodanig geclassificeerd gaan worden. “Maar we kunnen er ook van buiten”, benadrukt Schlindwein. “Onafhankelijk van wettelijke verplichtingen en verordeningen hebben wij een manier gevonden om deze stoffen door middel van innovatieve recepturen of bestanddelen overbodig te maken. En dat zonder de pH-waarde te verhogen.“ Daardoor valt rhenus FU 800 niet onder de etiketteringsplicht. Voor gebruikers in de metaalverwerkende industrie ontstaan daarbij ook bedrijfseconomische voordelen. De etikettering moet worden uitgevoerd en worden bewaakt en vereist dat medewerkers worden geschoold. Voor machines en installaties zijn in bepaalde omstandigheden kostbare wijzigingen vereist. “Gebruikers doen er dan ook goed aan met koelsmeermiddelen te werken die zijn vrijgesteld van etiketteringsplicht en die werken met pH-waarden die met name bij de koelsmeermiddelen zonder amines tot een uitstekende huidverdraagzaamheid leiden”, is de overtuiging van dr. Hans-Jürgen Schlindwein.

„Kennzeichnungsfrei in die Zukunft“ (Zonder etiketteringsplicht in de toekomst) NC Fertigung, nummer 06/2015, pag. 62-64